چگونه یک چرخ خودرو را باز کنیم؟
باز کردن چرخ خودرو یکی از کارهایی است که ممکن است برای تعویض لاستیک، پنچرگیری، بررسی سیستم ترمز یا انجام برخی تعمیرات لازم باشد. اگرچه این کار در ظاهر ساده است، اما انتخاب محل مناسب برای توقف، مهار خودرو، استفاده صحیح از جک و باز کردن اصولی پیچ‌های چرخ اهمیت زیادی دارد. انجام نادرست هرکدام از این مراحل می‌تواند باعث آسیب به خودرو یا ایجاد خطر برای فرد شود.
برای باز کردن چرخ، ابتدا باید خودرو روی سطحی صاف، محکم و پایدار قرار بگیرد و از حرکت ناخواسته آن جلوگیری شود.
قبل از باز کردن چرخ چه کارهایی انجام دهیم؟
قبل از شروع کار، خودرو را در محل امنی متوقف کنید. موتور را خاموش کنید و ترمز دستی را درگیر کنید. در خودروهای دنده‌ای، دنده را در وضعیت مناسب قرار دهید و در خودروهای اتوماتیک، دسته‌دنده را روی P بگذارید.
اگر امکان دارد، برای جلوگیری از حرکت خودرو از گوه یا متوقف‌کننده چرخ نیز استفاده کنید. همچنین اگر قصد دارید چرخ را با جک از زمین جدا کنید، هیچ بخشی از بدن خود را زیر خودرویی که فقط روی جک قرار دارد نبرید. ابزارهای موردنیاز معمولاً شامل جک، آچار چرخ و در صورت نیاز گوه چرخ هستند. نوع و محل قرارگیری جک باید مطابق دستورالعمل همان خودرو باشد.
پیچ‌های چرخ را قبل از جک زدن شل کنید
یکی از نکات مهم این است که پیچ‌های چرخ را در حالی که خودرو هنوز روی زمین قرار دارد، کمی شل کنید. آچار چرخ را روی پیچ قرار دهید و هر پیچ را فقط به اندازه‌ای شل کنید که بعداً بتوان آن را راحت‌تر باز کرد. در این مرحله، پیچ‌ها را کاملاً خارج نکنید.
دلیل این کار ساده است: وقتی لاستیک هنوز با زمین تماس دارد، وزن خودرو مانع چرخیدن چرخ می‌شود و شل کردن پیچ‌ها آسان‌تر و کنترل‌شده‌تر انجام می‌شود.
جک را در محل مناسب قرار دهید
پس از شل کردن پیچ‌ها، جک را در نقطه مخصوص جک زدن خودرو قرار دهید. محل دقیق این نقطه برای هر خودرو متفاوت است و معمولاً در دفترچه راهنما یا روی قسمت مشخصی از شاسی و رکاب تعیین شده است.
قرار دادن جک در نقطه نامناسب می‌تواند باعث آسیب به بدنه یا اجزای زیر خودرو شود و حتی پایداری خودرو را کاهش دهد. جک را به‌آرامی بالا ببرید تا لاستیک از سطح زمین جدا شود. چرخ باید به اندازه‌ای بالا بیاید که بتوان آن را بدون تماس با زمین خارج کرد؛ نیازی به بالا بردن بیش از حد خودرو نیست.
پیچ‌های چرخ را باز کنید
حالا که چرخ از زمین جدا شده است، پیچ‌های شل‌شده را یکی‌یکی باز کنید. بهتر است هنگام خارج کردن آخرین پیچ، با یک دست چرخ را نگه دارید تا وزن آن باعث افتادن ناگهانی چرخ نشود.
اگر پیچ‌ها باز نمی‌شوند، از وارد کردن نیروی نامناسب یا استفاده از ابزارهای غیراستاندارد خودداری کنید؛ زیرا ممکن است به پیچ، مهره یا رینگ آسیب وارد شود.
چرخ را چگونه از خودرو جدا کنیم؟
پس از خارج کردن تمام پیچ‌ها، چرخ را با هر دو دست از قسمت‌های محکم آن بگیرید و به‌آرامی به سمت بیرون بکشید. اگر چرخ به دلیل زنگ‌زدگی یا گیر کردن روی توپی جدا نمی‌شود، از ضربه زدن شدید به رینگ یا استفاده از روش‌های غیراصولی خودداری کنید. در چنین شرایطی بهتر است از روش مناسب و ابزار تخصصی استفاده شود.
پس از خارج کردن چرخ، آن را در محلی امن قرار دهید تا مانع انجام کار نشود.
آیا می‌توان فقط با جک زیر خودرو کار کرد؟
خیر. جک وسیله‌ای برای بلند کردن خودرو است و نباید تنها تکیه‌گاه خودرو هنگام کار زیر آن باشد.
اگر قرار است کاری انجام دهید که نیاز به قرار گرفتن فرد در زیر خودرو دارد، باید از پایه‌های نگهدارنده مناسب و نقاط مجاز خودرو استفاده شود. حتی اگر فقط قصد تعویض چرخ را دارید، از قرار دادن بدن در زیر خودرویی که تنها روی جک قرار گرفته خودداری کنید.
هنگام باز کردن چرخ به چه نکاتی توجه کنیم؟
در هنگام باز کردن چرخ، چند نکته مهم را باید در نظر داشت:
- خودرو روی سطح صاف و محکم قرار داشته باشد.
- ترمز دستی و وضعیت دنده مناسب انتخاب شود.
- قبل از جک زدن، پیچ‌های چرخ کمی شل شوند.
- جک فقط در نقطه تعیین‌شده توسط سازنده قرار بگیرد.
- هنگام بالا بودن خودرو، از قرار گرفتن زیر آن خودداری شود.
- چرخ هنگام باز کردن آخرین پیچ با دست نگه داشته شود.
- برای باز کردن پیچ‌های بسیار سفت از ابزار مناسب استفاده شود.
- پس از باز کردن چرخ، آن را در محل امنی قرار دهید.
اگر پیچ چرخ خیلی سفت بود چه کنیم؟
گاهی پیچ‌های چرخ به دلیل سفت شدن بیش از حد، زنگ‌زدگی یا شرایط نامناسب باز نمی‌شوند. در این حالت بهتر است از آچار و ابزار مناسب استفاده شود و از وارد کردن ضربه یا نیروی نامطمئن خودداری شود. استفاده از ابزار نامناسب می‌تواند باعث آسیب دیدن سر پیچ یا حتی رینگ شود. اگر پیچ همچنان باز نمی‌شود، بهتر است کار به فرد متخصص سپرده شود.
جمع‌بندی
برای باز کردن چرخ خودرو، ابتدا خودرو را در محل مناسب متوقف و آن را مهار کنید. سپس پیچ‌ها را قبل از جک زدن کمی شل کنید، جک را در نقطه تعیین‌شده قرار دهید، خودرو را به اندازه لازم بالا ببرید و بعد پیچ‌ها و چرخ را خارج کنید. مهم‌ترین بخش این کار، رعایت ایمنی و استفاده صحیح از جک است.
به زبان ساده، باز کردن چرخ فقط باز کردن چند پیچ نیست؛ مهم این است که خودرو در تمام مراحل پایدار و کنترل‌شده باقی بماند.